BÍ QUYẾT CHƠI CỜ VUA GIỎI TRUNG TÂM CỜ QUỐC TẾ

BÍ QUYẾT CHƠI CỜ VUA GIỎI

Cờ vua một môn nghệ thuật đầy trí tuệ.  Càng khó bao nhiêu cho những ai ngoài cuộc thì càng hấp dẫn bấy nhiêu cho những chơi cờ. Mỗi trận đấu diễn ra dù chính thức hay là học hỏi đều mang nặng tính suy tư, nghiền ngẫm. Cờ vua không dành cho những ai hấp tấp vội vàng. Một môn thể thao mang đầy tính chiến lược và nghệ thuật trí tuệ. Và bây giờ thì chúng ta tìm hiểu một chút về chiến lược về cách đánh Cờ vua để giành chiến thắng về mình. Nghiền ngẫm thôi chưa đủ, bạn cần thực hành và cho mình một tư duy cờ vua nhé.

Cờ Vua – Có người giỏi chơi chiến thuật, có người giỏi chơi chiến lược. Tuy nhiên, nhiều người không hiểu rõ sự khác nhau này. Họ cho rằng, dù gì thì ván cờ cũng chỉ diễn ra trong một vài giờ, vậy chiến thuật (kế sách ngắn hạn) và chiến lược (kế sách dài hạn) có gì khác nhau?

Cờ Vua chứa nhiều giá trị biến ảo, trong đó có các giá trị triết học sâu sắc. Các con cờ đều có giá trị so sánh tương đối chính xác, được mọi người công nhận. Con Chốt có giá trị là 1, con Mã và con Tượng có giá trị là 3.5, con Xe có giá trị 5 và con Hậu có giá trị 9. Thông thường, người chơi cờ luôn có xu hướng giữ quân và khi cần phải đánh đổi, họ luôn so sánh giá trị của các quân cờ để đưa ra quyết định. Ngoài ra, vị trí của các quân cờ cũng vô cùng quan trọng. Ví dụ, con Mã đứng ở giữa bàn cờ có thể kiểm soát được 8 nước, trong khi con Mã đứng ở góc chỉ kiểm soát được 2 nước. Vị trí tốt có hai loại: tốt cho phòng thủ và tốt cho tấn công. Giữ vững lực lượng, tìm những vị trí tốt nhất cho các chiến binh của mình để kiểm soát được nhiều ô trên bàn cờ và chờ đợi đối phương sai lầm là cách chơi cơ bản nhất, còn gọi là cách chơi chiến lược. Những ván cờ chơi chiến lược thường quá chặt chẽ, kéo dài và không hấp dẫn. Điển hình nhất của lối chơi này là cựu vô địch thế giới người Nga Anatoli Karpov.

Cái làm đảo lộn mọi giá trị trong bàn cờ chính là con Vua. Con Vua tuy không có sức mạnh chiến đấu, nhưng mất Vua là thua, nên giá trị của con Vua là vô hạn. Vì thế, con Chốt đang uy hiếp Vua có thể có giá trị cao hơn cả con Hậu. Sự biến đổi giá trị này không đơn thuần do vị trí mang lại, mà nó liên quan trực tiếp đến chuyện thành bại. Lối chơi tấn công trực tiếp vào Vua, sẵn sàng mất quân để có thể tiếp cận, bao vây và uy hiếp Vua đối phương chính là lối chơi chiến thuật. Lối chơi này mang tính ngẫu hứng cao, rất mạo hiểm và đẹp mắt, có thể thắng hay thua rất nhanh. Điển hình nhất của lối chơi này là Đại kiện tướng quốc tế người Nga Mikhail Tal.

Hầu hết các đại kiện tướng quốc tế đều chọn lối chơi chiến lược. Không ai chỉ biết chơi chiến thuật mà có thể trở thành vô địch thế giới. Tuy nhiên, các đại cao thủ của làng cờ thế giới qua các thời đại như Alekhin, Fisher, Anand, Kasparov,… vừa là những chiến lược gia hàng đầu, vừa là bậc thầy trong lối chơi chiến thuật. Họ sử dụng lối chơi này để đối phó khi bị đối phương ép chơi chiến thuật, hoặc khi phát hiện thấy đối phương yếu về chơi chiến thuật. Chúng ta còn nhớ, năm 2000, đại kiện tướng Hoàng Thanh Trang của Việt Nam đã thắng dòn dã ba nữ đại kiện tướng người Trung Quốc có hệ số elo rất cao, nhưng lại thua đại kiện tướng Natalia người Ucrain rất nhanh trong trận bán kết một cách đáng tiếc. Theo đánh giá của các chuyên gia cờ lúc đó, sức cờ của Hoàng Thanh Trang cao hơn, nhưng nhược điểm lớn nhất của cô là yếu trong lối chơi chiến thuật. Điểm yếu này đã bị đối phương phát hiện và nữ đại kiện tướng người Ucrain đã quyết định mạo hiểm dùng lối chơi chiến thuật để ép Hoàng Thanh Trang và giành thắng lợi.

Chiến lược là quan trọng, nhưng hiểu biết về chiến thuật là không thể thiếu. Đây là một cặp phạm trù triết học, thể hiện hai mặt của phương pháp giành thắng lợi. Sự huyền ảo của bàn cờ Vua là vô cùng. Bài này chỉ định bàn vài lời về khái niệm chiến lược và chiến thuật trong cách chơi cờ. Từ bàn cờ đối chiếu ra cuộc sống, mỗi chúng ta có thể rút ra những kết luận bổ ích cho riêng mình.

Khai cuộc là một loạt các nước đi lúc bắt đầu chơi, thông thường là được ghi nhớ sẵn, điều này giúp cho người chơi xây dựng các thế đứng và phát triển quân để chuẩn bị cho giai đoạn trung cuộc. Các thế khai cuộc thông thường được xây dựng trên nguyên tắc chiếm giữ phần trung tâm bàn cờ (gồm 4 ô trung tâm e4, e5, d4 và d5), phát triển quân, bảo vệ vua và tạo ra một cấu trúc tốt đủ mạnh. Quan điểm của cờ vua hiện đại cho rằng việc kiểm soát trung tâm không chỉ là bằng các Tốt mà còn nhờ sức mạnh của các quân khác. Một cách rất quan trọng để bảo vệ Vua và triển khai nhanh quân Xe là nhập thành nhằm đưa Vua vào vị trí khó bị tấn công, tuy nhiên không phải trong bất kỳ ván cờ nào cũng cần nhập thành. 

Việc lượng giá quân cờ là một phần quan trọng khi thực hiện việc đổi quân trong cờ vua. Các lượng giá khác nhau không đáng kể trong các sách dạy chơi cờ vua, nhưng nói chung thì người ta cho rằng Hậu trị giá 9 điểm, Xe trị giá 5 điểm, Tượng và Mã đều trị giá 3 điểm và Tốt trị giá 1 điểm. Do việc mất Vua tương đương với thua cờ nên giá trị của nó là vô hạn, trong cờ tàn nó khoảng 3,5 điểm. Trong lập trình cờ vua, thường người ta cho Vua một giá trị rất lớn nào đó (chẳng hạn 2000 điểm). Giá trị thực sự và tầm quan trọng của quân cờ thực ra là không thể chỉ gán đơn giản như vậy do nó còn phụ thuộc vào thế cờ. Ví dụ một quân Xe đang nằm ở vị trí xấu không có giá trị bằng một con Mã đang có thế đứng tốt. Nếu một người chơi thực hiện việc thí quân (cho phép đối phương bắt quân có trị giá cao của mình) thì thông thường họ sẽ bỏ qua các giá trị danh định dành cho quân đó để đổi lấy các ưu thế về chiến lược hay ưu thế về vị trí của các quân đang tấn công.

Một số nguyên lý cơ bản về thế cờ phổ biến đối với phần lớn các chiến thuật cờ và bẫy cờ như:Nĩa [còn gọi là đòn đôi] (tiếng Anh : fork) là một tình huống khi một quân di chuyển tới vị trí mà nó uy hiếp hai hay nhiều quân của đối phương cùng một lúc. Nó thông thường là rất khó cho đối phương để bảo vệ cả hai quân của mình trong cùng một nước đi. Ghim [còn gọi là giằng quân] (tiếng Anh : pin) cũng có thể sử dụng để ngăn chặn đối phương di chuyển quân bằng cách đe dọa gián tiếp bất kỳ quân nào đứng sau quân bị ghim nếu quân bị ghim đó di chuyển. Xiên (tiếng Anh :skewer) là một tình huống ngược với ghim khi quân có giá trị cao hơn đang bị tấn công và nó lại đứng trước quân ít giá trị. Một loại hình khác là một quân di chuyển ra khỏi vị trí mà nó đang đứng để mở đường cho quân khác tấn công gọi là “mở đường bắt quân”. Các nguyên lý chiến thuật khác còn có: nước trung gian (dịch của zwischenzug trong tiếng Đức, có nghĩa là khi một bên đe dọa tấn công một mục tiêu nào đó, thay vì bảo vệ mục tiêu thì đối phương phản công vào mục tiêu khác nhằm giảm áp lực lên các quân đang bị tấn công của mình), xói chân (tức là khi quân đối phương được bảo vệ bằng ít lực lượng hơn so với lực lượng tấn công thì người ta thường tìm cách đổi quân để thu được ưu thế về lực lượng, chủ yếu là đánh vào các quân bảo vệ để đánh mất sự ràng buộc bảo vệ của chúng), quá tải (tức là khi một quân bị hãm vào thế phải chống đỡ và bảo vệ nhiều mục tiêu) và che mặt (khi người chơi di chuyển một quân vào vị trí mà nếu đối phương bắt quân đó bằng bất kỳ quân nào đều dẫn đến tình trạng mà lực lượng của người đó sẽ có lợi thế hơn hẳn trong các nước đi tiếp sau đó như phong Tốt thành Hậu, bắt được quân có giá trị hơn do nó đã bị mất sự bảo vệ).

Trong quá trình tàn cuộc các Tốt và Vua trở nên tương đối mạnh hơn do khi đó lực lượng quân nặng và nhẹ của cả hai bên đều suy giảm rõ rệt. Cả hai bên khi đó đều có xu hướng di chuyển Tốt thật nhanh nhằm phong cấp cho nó. Nếu một người chơi có ưu thế rõ rệt về lực lượng thì việc chiếu bí chỉ là vấn đề thời gian và ván cờ sẽ kết thúc nhanh chóng, nhưng nếu ván cờ là tương đối cân bằng về lực lượng thì việc nắm chiến thuật cờ tàn là rất quan trọng. Trong các giải cờ tính giờ thì việc kiểm soát nhịp độ (thời gian cho mỗi nước đi) là cực kỳ quan trọng khi còn ít quân trên bàn cờ. Trong nhiều trường hợp, người chơi có ưu thế về lực lượng nhưng lại thua cờ do hết thời gian. Ngoài ra khi lực lượng không đủ để chiếu bí và cả hai đã thực hiện đủ số nước đi quy định theo thời gian mà không có sự di chuyển quân Tốt thì ván cờ dẫn đến hòa. Ví dụ người chơi còn 1 Vua và 2 Mã thì trong phần lớn các trường hợp không thể chiếu bí đối phương chỉ còn 1 Vua (có một thế ngoại lệ).

Nguồn: Zingme

Read More

Khám phá những bí ẩn về trò chơi Cờ Vua

Khám phá những bí ẩn về trò chơi Cờ Vua

Sau 2 lần thất bại liên tiếp, năm 1997 lần đầu tiên siêu máy tính mang tên Deep Blue đã đánh bại một Kỳ thủ số 1 Cờ vua thế giới lúc bấy giờ: Garry Kasparov 

Cờ Vua khởi nguồn từ đâu?

Cờ Vua là một trò chơi trí tuệ giữa 2 người được bắt nguồn từ Ấn Độ vào những năm 600, lúc này nó có tên gọi là Chartunranga. Để có tên gọi (Chess – Cờ Vua) như ngày nay, Chartunranga đã đi vòng quanh thế giới trong đó có nhiều nước châu Âu như: Ba Lan, Anh, Pháp,…

Sau mười mấy thế kỷ phổ biến tại các nước châu Âu, Cờ vua đã trở thành một môn thể thao trí tuệ được Ủy ban Olympic Thế giới công nhận và đưa vào chương trình thi đấu của rất nhiều quốc gia, khu vực. Có lẽ chính vì vậy mà Cờ vua còn được gọi là Cờ quốc tế

Bản đồ lịch sử hình thành và phổ biến trò chơi Cờ Vua trên thế giới

Cờ Vua không phải là một trò chơi may rủi:

Với 32 quân cờ nằm trên 64 ô trắng đen đan chéo, Cờ vua tạo ra một thế giới đầy sáng tạo & nghệ thuật. Người chơi cờ, muốn chiến thắng thì phải dùng chiến lược và chiến thuật trong các nước đi của mình, hoàn toàn không có yếu tố may mắn.

Cờ vua là môn thể thao trí tuệ đầy nghệ thuật và thú vị, nếu bạn là người yêu thích Cờ vua, hãy học cờ vua và tìm những đối thủ xứng tầm để trải nghiệm.

Chơi Cờ Vua có gì thú vị?

Cờ vua góp phần không nhỏ trong việc thúc đẩy sự phát triển trí tuệ nhân loại. Một trong những mục tiêu ban đầu của những chiếc máy tính hiện đại ngày nay chính là việc chúng sinh ra để có thể chơi cờ với con người, tính toán chiến thuật, chiến lược để đạt chiến thắng. Sau 2 lần thất bại liên tiếp, năm 1997 lần đầu tiên siêu máy tính mang tên Deep Blue đã đánh bại một Kỳ thủ số 1 Cờ vua thế giới lúc bấy giờ: Garry Kasparov. Từ thời điểm này, Cờ Vua đã sang một trang mới khi máy tính đạt mức Elo lên tới 2900. Hiện nay, kỳ thủ có hệ số Elo cao nhất trong lịch sử là M.Carlsen cũng chỉ mới đạt được mức 2871. Giờ đây, Cờ vua phổ biến hơn khi con người có thể chơi với máy tính để nâng cao trình độ của mình.

Cờ vua còn là môn thể thao trí tuệ đầy nghệ thuật và thú vị, nếu bạn là người yêu thích Cờ vua, hãy học cờ vua và tìm những đối thủ xứng tầm để trải nghiệm.

Những kỷ lục guinness về Cờ Vua

Những người hâm mộ môn thể thao trí tuệ này hẳn không thể quên kỷ lục do nhà cựu vô địch thế giới Mikhaik Tal lập nên khi ông thi đấu đồng loạt cờ tưởng với 40 kỳ thủ một lúc. Tại trận đấu này, Tal thi đấu không nhìn bàn cờ và ngồi trong một phòng kín, 40 kỳ thủ được tuyển chọn sử dụng 40 bàn cờ thi đấu cùng lúc với ông. Mọi nước đi đều được chuyển qua bởi những “người liên lạc”. Kỷ lục này đến nay vẫn chưa có ai đạt được.

Mới đây, năm 2010, kỳ thủ Alik Gershon Ukraine cũng lập một kỉ lục vô tiền khoáng hậu trong môn thể thao trí tuệ này khi thi đấu đồng loạt với 525 người từ già tới trẻ. Trận đấu đặc biệt bắt đầu từ ngày 21/10/2012 đã kéo dài hơn 18 giờ. Sang ngày 22/10/2012, Alik Gershon đã chính thức tạo ra một kỉ lục guinness mới với tỉ lệ thắng 87% trong số 525 trận và nhận được nhiều sự tán thưởng của cộng đồng cờ vua thế giới.

Alik Gershon lập kỷ lục guinness về Cờ Vua khi thi đấu đồng loạt với 525 đấu thủ

Chơi Cờ Vua giúp trẻ thông minh hơn

Một nghiên cứu mới đây về tác động của cờ vua ở trẻ đã được thực hiện bởi các nhà nghiên cứu tại trường ĐH Aberdeen – London nước Anh. Các tác giả đã phát hiện: Cờ vua giúp trẻ cư xử thông minh hơn, tập trung tốt và có tư duy logic hơn. Trẻ được học Cờ vua sẽ là cải thiện kỹ năng hiểu, học toán và mức độ linh hoạt,… những điều này rất có ích cho sự phát triển trí não của trẻ, nhất là lúc nhỏ. Các bậc cha mẹ quan tâm tới việc tìm lớp học cờ vua cho con có thể tham khảo khóa học cờ vua

Đăng Ký Học Cờ Vua Tại Đây!

Read More

Sự giống nhau của cờ vua và chiến lược kinh doanh

Sự giống nhau của cờ vua và chiến lược kinh doanh

Nghĩ nhanh. Nghĩ trước và nghĩ dưới áp lực. Điều đó làm nên thành công của bạn trong kinh doanh – và trong cờ vua. Dưới đây là chia sẻ của Bruce Pandolfini, một trong những huấn luyện viên xuất sắc nhất Thế giới, làm thế nào để suy nghĩ như một nhà vô địch

Thời gian nào khiến bạn đau đầu hơn là lúc suy nghĩ về chiến lược kinh doanh? Khách hàng quan trọng nhất cũng có thể là một trong những đối thủ cạnh tranh chính và ngược lại cũng có thể trở thành nhà cung cấp tốt nhất của bạn. Những thị trường phát triển nhanh nhất (đặc biệt là những thị trường được thúc đẩy bởi internet) hiện tại có thể chỉ là các thị trường ít lợi nhuận nhất — nhưng lại là những thị trường sẽ định hướng tương lai. Thông tin về các vụ sáp nhập và liên minh chiến lược xuất hiện liên tiếp trên mặt báo và làm thay đổi sân chơi cạnh tranh trong nháy mắt. Tên của trò chơi trong chiến lược kinh doanh ngày nay: Nghĩ nhanh. Nghĩ trước và nghĩ dưới áp lực.

Diều đó hoàn toàn giống với cờ vua. Bruce Pandolfini không biết nhiều về các kế hoạch kinh doanh hay giao dịch Internet nhưng ông biết nhiều hơn đa số những nhà kinh doanh khác về tư duy chiến lược. Pandolfini, 51 tuổi, là một trong những huấn luyện viên cờ vua được săn đón nhiều nhất, là một tác gia nổi tiếng với những cuốn sách về cờ vua được đọc nhiều nhất của thế kỷ 20. Trong cờ vua, ông giống như Peter Drucker trong lĩnh vực quản lý hay Carl Sagan trong lĩnh vực khoa học: một giảng viên, một phóng viên, một bình luận viên và một người cực kỳ nổi tiếng.

Nếu bạn nhìn thấy một ý tưởng tốt, hãy tìm một ý tưởng khác tốt hơn

Hầu hết mọi người tin rằng các kì thủ vĩ đại tư duy chiến lược bằng cách suy nghĩ nhiều nước đi xa hơn trong tương lai, bằng cách suy nghĩ trước 10 hoặc 15 nước. Điều đó không chính xác. Các kì thủ chỉ nhìn xa trong tương lai khi cần và thường là suy nghĩ trước một vài nước. Suy nghĩ trước quá xa là một sự lãng phí thời gian: thông tin không chắc chắn, tình huống thì mơ hồ. Chơi cờ là kiểm soát tình hình ngay trong tầm tay của bạn. Vì thế, bạn cần sự rõ ràng, chứ không phải khả năng nhìn trước mọi việc trong tương lai.

Vì vậy, vấn đề thực sự không phải các cao thủ cờ vua suy nghĩ xa như thế nào mà là cách họ suy nghĩ trong từng thời điểm. Họ sẽ xem xét nước đi tiếp theo của mình mà không di chuyển quân và sau đó xem xét phản ứng của đối phương với nước đi đó. Và họ sẽ đặt ra các câu hỏi. Câu hỏi quan trọng nhất cũng là câu hỏi đơn giản nhất: Mình sẽ làm gì nếu đối thủ không làm gì cả? Đơn giản vậy thôi.

Tuy nhiên, phần lớn người chơi cờ không suy nghĩ theo cách như vậy. Hầu hết họ đều tìm kiếm rất ít: họ nhìn thấy một nước đi tốt và ngay lập tức đi nó. Đó là một sai lầm. Bạn không bao giờ nên chơi nước đi tốt đầu tiên xuất hiện trong đầu bạn. Hãy cho nước đi đó vào danh sách của bạn và sau đó hãy tự hỏi xem còn nước nào tốt hơn không. “Nếu bạn nhìn thấy một ý tưởng tốt, đừng vội vàng, hãy tìm một ý tưởng khác tốt hơn” – đó là phương châm của tôi. So sánh chính là một phần của tư duy tốt.

Để Thắng Lớn, Hãy suy nghĩ khác biệt 

Cờ vua xuất hiện ở thế kỷ 6 và bắt đầu lan tỏa mạnh mẽ khắp các nước Châu Âu từ thế kỉ 15. Chiến lược cờ vua luôn được phân tích, cải tiến và phân tích lại. Có quá nhiều kì thủ chỉ học một chuỗi các nguyên tắc và sau đó áp dụng theo những nguyên tắc đó một cách máy móc. Họ bắt đầu các ván cờ một cách giống nhau và phản ứng với mộtcuộc tấn công cụ thể cũng giống nhau. Họ “đang chơi theo quy tắc” – nhưng họ cũng đồng thời tự đưa mình vào thế yếu nếu gặp phải những đối thủ không tuân theo những nguyên tắc mà họ từng biết.

Bobby Fischer nổi tiếng là một kì thủ luôn đầy ắp ý tưởng chơi. Anh ta thường xuyên có những nước đi làm mới khai cuộc hoặc phát hiện và biến hóa các nước đi cũ mà người ta đã lãng quên. Tôi từng bắt gặp cảnh Fischer mải mê nghiền ngẫm các tài liệu ghi lại các ván cờ từ thế kỷ 19 ở Câu lạc bộ Cờ vua Marshall, New York vào buổi sáng sớm. Lúc đó tôi tự hỏi, “Tại sao kì thủ xuất sắc nhất thế giới lại đọc các ván cờ từ 150 năm trước?” Đúng như dự đoán, trong giải Vô địch cờ vua nước Mỹ một năm sau đó, anh ta đã chơi một khai cuộc lấy cảm hứng từ một trong những ván cờ cổ đó. Fischer không đơn thuần chỉ là người chơi khai cuộc xưa mà anh ta còn đặt dấu ấn riêng của mình vào đó. Đây là một trong những khả năng tuyệt vời của Fischer: tìm kiếm các nước đi “lạ thường” và thổi vào chúng một sức sống mới.

Tập hợp những ưu thế nhỏ trở thành ưu thế lớn

Cờ vua là một trò chơi của các ưu thế nhỏ. Wilhelm Steinitz, nhà sư phạm cờ vua hiện đại đầu tiên, là người đã phát triển thành công lý thuyết về lối chơi thế trận. Lý thuyết đó cho rằng, để có được một ưu thế, bạn phải từ bỏ một ưu thế khác. Câu hỏi được đặt ra là “Vậy làm thế nào giành chiến thắng? Tại sao không giữ trận đấu luôn ở thế cân bằng động?” Câu trả lời là, bạn góp nhặt những ưu thế dường như không đáng kể – những ưu thế mà đối thủ của bạn không để ý hoặc coi thường và nghĩ là, “Có gì to tát đâu, mất cũng chả sao”. Nó có thể là ưu thế về phát triển quân tốt hơn một chút, hoặc vị trí vua an toàn hơn một chút. Một chút, một chút, và thêm một chút. Nếu đứng một mình thì không cái “một chút” nào làm nên trò trống gì, nhưng nếu thêm bảy hay tám ưu thế nhỏ như vậy thì đồng nghĩa với việc bạn đã nắm trong tay quyền kiểm soát. Đến lúc đó cách duy nhất mà đối thủ của bạn có thể phá vỡ sự kiểm soát là phải từ bỏ một thứ gì khác. Lối chơi thế trận dạy rằng người chơi phải chịu trách nhiệm về những hành động của mình. Mỗi nước đi đều phải có ít nhất một mục đích.

Một điểm nữa cần lưu ý, đó là người chơi thường đánh giá quá cao các đối thủ của họ. Nếu có một nước đi không rõ ý đồ, nếu đối thủ của bạn cho bạn ăn quân mà bạn không hiểu tại sao, hãy tiếp tục tìm kiếm lý do. Nhưng nếu bạn không thể tìm thấy lý do, nếu có vẻ như đối thủ đã mắc một sai lầm, vậy hãy bắt quân đó ngay! Đó là cách duy nhất bạn có thể trừng phạt đối thủ của mình. Khi làm vậy, một trong hai điều tốt sẽ xảy ra: Bạn đúng, và bạn sẽ thắng; hoặc bạn sai, bạn sẽ học được một bài học. Điều quan trọng là bạn tự tin vào những phân tích của mình và không sợ quyết định dựa trên những phân tích đó.

Trò chơi trí óc là một phần của cuộc chơi

Trong cờ vua có một câu châm ngôn: “Chơi quân cờ chứ không phải chơi con người.” Điều đó không hoàn toàn đúng. Người chơi cờ luôn muốn các nước đi của mình khách quan và có tính phân tích, nhưng để chơi cờ giỏi cũng cần phải giỏi trong việc đọc con người. Và để giỏi việc đó cần phải bắt đầu bằng khả năng đọc mắt của họ.

Cờ vua là một trò chơi của các mối liên hệ không gian. Nếu tôi nhìn thấy rất nhiều chuyển động mắt, thường đó là sự phản ánh suy nghĩ thực. Suy nghĩ có thể chưa chính xác – trẻ con mà – nhưng những chuyển động của mắt nói với tôi rằng đứa trẻ đó có thể đang ấp ủ một điều gì đó trong đầu.

Rất ít người nghĩ về cờ vua như một trò chơi mang tính cá nhân. Nhưng chính xác nó là như vậy.Người chơi học được rất nhiều điều về đối thủ của họ, còn những kì thủ xuất chúng thì học cách giải nghĩa từng cử chỉ mà đối thủ của họ thực hiện. Đôi khi nó còn là một cuộc chiến tranh tâm lý. Vua cờ Kasparov nổi tiếng là người khiến cho người khác phải ức chế. Mỗi khi ai đó đi một nước đi tồi anh ta sẽ làm điệu bộ, hoặc cười thầm một cách rất bẽ mặt. Và điều đó có thể làm đối thủ của anh ta suy yếu. Khi Kasparov gặp máy tính Deep Blue, lợi thế đó đã không còn nữa. Anh ta đang chơi với một cái máy, và tất cả các ngôn ngữ cơ thể mà anh ta thể hiện để làm yếu tâm lý của đối phương đều không có giá trị.

Đừng bao giờ để cho đối thủ thấy bạn đang toát mồ hôi

Mắc một sai lầm ở trung cuộc có thể phải trả giá đắt. Tuy nhiên, các kì thủ xuất sắc đều có một kỹ năng tuyệt vời, đó là duy trì sự bình tĩnh và tự tin tuyệt đối – ít nhất là vẻ bề ngoài. Các cao thủ có thể nghi ngờ một trong các nước đi của họ, nhưng họ không bao giờ nghi ngờ chính mình. Họ có thể thừa nhận mình đã phạm sai lầm nhưng họ không bao giờ tiết lộ cho đối thủ biết điều này. Một trong những sai lầm tồi tệ nhất mà bạn có thể làm ở giải vô địch cờ vua là cho đối thủ của bạn thấy rằng bạn đã mắc sai lầm. Ngay cả khi bạn biết rằng bạn đã đi một nước cực kì tồi tệ, bạn cần phải che giấu thực tế đó.

Để học cách chiến thắng, hãy học cách thất bại

Khi bạn còn nhỏ, sẽ có một vấn đề xảy ra trong quá trình học cờ vua, đó là bạn sẽ thua rất nhiều. Và tất nhiên, lúc đó cái tôi cá nhân có thể khiến một đứa trẻ làm bất cứ việc gì. Nhưng nếu bạn có thể học cách xử lý thất bại khi còn nhỏ, rồi bạn sẽ học được cách để giành chiến thắng. Giúp học sinh vượt qua nỗi đau thất bại là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của một giáo viên cờ vua tốt.

Các buổi học của tôi thường rất im lặng. Tôi thấy các giáo viên khác luôn nói và nói: “Tại sao em lại đi nước đó?” “Những lựa chọn khác em đang cân nhắc là gì?” Còn tôi thì để cho các học viên của mình tự suy nghĩ. Nếu tôi đưa ra một câu hỏi và không nhận được câu trả lời đúng, tôi sẽ hỏi lại bằng cách khác và chờ đợi. Tôi không bao giờ đưa ra câu trả lời. Hầu hết chúng ta không thực sự đánh giá cao sức mạnh của sự im lặng. Nhưng một số cách giao tiếp hiệu quả nhất – giữa học sinh và giáo viên, giữa những kiện tướng – lại diễn ra trong khoảng thời gian im lặng.

Còn khi tôi nói chuyện với học viên, mục tiêu của tôi là giúp các em phát triển thứ mà tôi cho là hai trong số các hình thái quan trọng nhất của trí thông minh: khả năng đọc người khác, và khả năng hiểu chính mình. Đó là hai loại trí thông minh mà bạn cần để thành công trong cờ vua – và trong cuộc sống.

Read More

Trẻ em chơi cờ vua thì được những kỹ năng gì?

Trẻ được kỹ năng gì khi chơi Cờ Vua?

Hiện nay, Cờ vua đã được đưa vào chương trình giảng dạy của các trường mầm non và tiểu học tại các nước phát triển (như Nga, Mỹ, Singapore…). Các nghiên cứu về lợi ích của cờ vua với giáo dục đã chứng minh rằng môn thể thao trí tuệ này giúp trẻ thông minh hơn bằng cách phát triển các kỹ năng sau:

1. Sự tập trung

Trẻ được dạy về tác dụng của việc quan sát cẩn thận và tập trung khi chơi cờ. Bởi nếu trẻ không quan sát được điều gì đang xảy ra thì dù rất thông minh chúng cũng không thể phản ứng một cách nhanh nhẹn trước các tình huống.

2. Trí tưởng tượng theo logic

Trẻ luôn được khuyến khích để tưởng tượng về kết quả của mỗi nước đi trước khi nó diễn ra. Trẻ nhỏ rèn luyện khả năng hình dung bằng cách tưởng tượng nước đi của các quân trong đầu, đầu tiên là một nước, sau đó là một vài nước và cứ thế tăng lên.

3. Khả năng tư duy cụ thể

Trẻ được dạy suy nghĩ kĩ trước khi đi một nước cờ. Chúng được dạy để tự hỏi bản thân câu hỏi: “Nếu mình đi nước này, đối phương sẽ đi như thế nào và mình sẽ trả lời ra sao?” Dần dần, Cờ vua sẽ giúp trẻ phát triển tính kiên nhẫn và chịu khó tư duy hơn.

4. Khả năng đánh giá tình huống

Trẻ khi học Cờ vua sẽ được dạy rằng chúng không nên làm theo những điều đầu tiên đến trong suy nghĩ của chúng. Chúng được học cách đưa ra hàng loạt các giải pháp cho cùng một vấn đề và cân nhắc lợi hại của những giải pháp đó và chọn cho mình một phương án tối ưu nhất để thực hiện.

5. Khả năng phân tích

Trẻ sẽ học cách đánh giá kết quả của những hành động và sự việc cụ thể. Liệu rằng sự việc này sẽ có lợi hay không có lợi với mình? Các quyết định sẽ tốt hơn khi được tư duy một cách logic.

6. Khả năng tư duy trừu tượng

Trẻ được dạy cách tư duy suy xét từ các chi tiết nhỏ, sau đó hình dung bức tranh toàn cảnh trong mỗi ván cờ. Chúng cũng học cách sử dụng giải pháp của tình huống này áp dụng và sáng tạo cho các tình huống tương tự khác.

7. Khả năng lập kế hoạch

Trẻ nhỏ khi học cờ được rèn luyện để đưa ra các mục tiêu dài hạn và học cách tiến hành các bước để đạt được mục tiêu của mình. Chúng cũng được học cách phân tích, đánh giá, và lập lại kế hoạch khi tình huống thay đổi.

8. Khả năng cân nhắc đồng thời nhiều vấn đề

Trẻ em được khuyến khích không chú tâm quá nhiều vào một vấn đề, chúng được học cách cân nhắc rất nhiều các vấn đề cùng một lúc.

9. Khả năng sáng tạo

Khi học cờ, trẻ học cách đưa ra các giải pháp theo tính chất thiên biến vạn hóa của từng ván cờ, thay vì áp dụng một cách cứng nhắc theo các quy tắc.

10. Tính kỷ luật

Những quy tắc trong khi chơi cờ sẽ rèn luyện cho trẻ tính kỷ luật cao. Ví dụ như khi chơi cờ, trẻ phải đợi đến lượt của mình mới được phép di chuyển quân.

Các kỹ năng trên không cụ thể trong cờ vua, nhưng chúng xuất hiện ở tất cả các phần trong mỗi ván cờ. Cờ vua được ví như một công cụ dạy học đặc biệt, nó kích thích tư duy của con trẻ và giúp chúng hình thành và phát triển các kỹ năng khi chơi cờ. Kết quả là trẻ sẽ có được tư duy tốt hơn, khả năng giải quyết vấn đề nhanh hơn và sự tự tin, độc lập trong suy nghĩ của chính mình.

Các nghiên cứu tại Mỹ và Canada cho rằng Cờ vua giúp cải thiện điểm số trong các kỳ thi tiêu chuẩn cho cả môn toán và môn đọc. Một nghiên cứu có quy mô lớn về chương trình cờ vua ở thành phố New York, với sự tham gia của hơn 100 trường học và 3000 học sinh đã chỉ ra rằng: Kết quả học tập môn tiếng anh và môn toán của những học sinh học Cờ vua luôn luôn cao hơn các học sinh không học cờ.

Tại các trường học, cờ vua như là cầu nối để giúp các em ở độ tuổi khác nhau, những tập thể khác nhau và giới tính khác nhau có cơ hội cùng tham gia một trò chơi mà chúng yêu thích.

Cờ vua giúp trẻ xây dựng mối quan hệ cá nhân và tinh thần đoàn kết khi chúng cùng nhau tham gia một đội để giao đấu với trường khác. Cờ vua cũng dạy cho trẻ tinh thần thể thao – Cách để chiến thắng một cách đẹp nhất và không bao giờ bỏ cuộc trong khi thi đấu.

Read More

Giá trị của Cờ Vua trong giáo dục tiểu học

Giá trị của Cờ Vua trong giáo dục tiểu học

Nghiên cứu cho thấy, có một sự tương quan lớn giữa học chơi cờ Vua và thành tích học tập.

Năm 2000, một nghiên cứu của các nhà giáo dục Mỹ đã phát hiện ra rằng những học sinh được hướng dẫn chơi cờ Vua đạt được thành tích học tập cao hơn đáng kể ở tất cả các môn học: Toán, phân tích không gian và khả năng lý luận phi ngôn ngữ
Chương trình nghiên cứu có tên “First Move” được thực hiện trên những học sinh lớp 1, lớp 2 và lớp 3 cùng với các giáo viên trong việc sử dụng cờ Vua như một công cụ giáo dục. Mục tiêu của chương trình là sử dụng môn cờ Vua như một công cụ để nâng cao kỹ năng tư duy cấp độ cao hơn, nâng cao khả năng học toán học và học đọc, và nâng cao sự tự tin.

Tại hội thảo tổng kết chương trình giáo dục “First Move”, Julie Doan – Một giáo viên lâu năm Trường Medina phát biểu: “Học sinh của tôi tập trung hơn, chắc hẳn cờ Vua đóng góp một phần không nhỏ. Trong môn toán học, những học sinh đã học cờ Vua đã có thể đọc biểu đồ và làm những bài tập với biểu bảng tốt hơn nhiều so với học sinh của tôi năm ngoái, như những học sinh năm ngoái thậm chí không thể đọc được biểu đồ trong bài học trên lớp học toán”

Độ tuổi 6-9 là độ tuổi mà trẻ em đang phát triển kỹ năng tư duy nhanh nhất, và cờ Vua dạy cho trẻ những kỹ năng tư duy cấp cao hơn như khả năng hình dung, phân tích và tư duy phê phán.
Nếu bạn dạy cho một người lớn chơi cờ Vua, họ sẽ nhanh chóng hiểu họ nên và không nên đi nước nào để bắt quân đối phương và tránh bị mất quân. Một người lớn sẽ nói, "Nếu tôi đi nước này, bạn có thể ăn quân của tôi, phải không? Và họ sẽ không đi nước đó nữa." Bạn gần như có thể thấy được những diễn biến tâm lý đang diễn ra với người chơi cờ
Trong một bài phát biểu, giáo sư Kent Ferris đã nói tại trường tiểu học Lafayette (Mỹ): "Cờ Vua không thể hiện trên bảng điểm các môn học, nhưng sự tự tin, tập trung, và kỹ năng của học sinh sẽ thể hiện trong kết quả học tập ở những năm tới. Và đó là sự khác biệt"
Cách chơi cờ Vua có liên quan và khi kết hợp với môn học khác, nó trở thành một công cụ giáo dục rất mạnh. Mỗi khi bạn chơi một ván cờ bạn đang thử nghiệm các giả thuyết và học tập bằng các nước đi đúng hoặc có thể sai. Và từ đó, trẻ em bắt đầu thấy được tầm quan trọng của suy nghĩ trước khi hành động, phân tích và dự đoán nước đi tiếp theo của đối thủ để đi nước đi tốt nhất. Hiệu quả của việc này là giúp trẻ em tăng khả năng dự đoán và đọc được suy nghĩ của đối phương. Học sinh có thể dự đoán, và nhận ra rằng các quân cờ trên bàn cờ được liên kết với nhau, giống như chúng và đối thủ.

Nguồn: sưu tầm

Read More

HLV Lâm Minh Châu – người đặc biệt sau thành công của Quang Liêm

Dưới sự dìu dắt của ông Lâm Minh Châu, rất nhiều kỳ thủ Việt Nam như Lê Quang Liêm, Nguyễn Thu Giang, Phạm Chương… đã vươn lên tầm thế giới.

HLV Minh Châu có dấu ấn vô cùng lớn trong thành công của Quang Liêm hôm nay. Đó là một người thầy tận tâm, luôn biết nghĩ cho tương lai của học trò”, bà Mỹ Lệ, mẹ kỳ thủ Lê Quang Liêm chia sẻ với VnExpress. “Gia đình nể thầy nhất chính là việc thầy không chỉ nghĩ đến cờ. Khi Quang Liêm còn nhỏ, nhiều giải diễn ra trùng với lịch học, thi văn hóa. Gia đình bàn chuyện không dự giải thì nhận được sự ủng hộ tuyệt đối từ thầy. Thầy bảo việc học văn hóa rất quan trọng với tương lai của Quang Liêm. Nếu là HLV cờ khác, họ đã tỏ thái độ khó chịu khi gia đình quyết định không dự một giải nào đó”.

Bà Mỹ Lệ bảo từ lần đầu tiên xuất ngoại thi đấu năm 2001 đến nay, người đi cùng Quang Liêm đấu các giải quốc tế luôn là HLV Minh Châu. Thầy không chỉ giải quyết vấn đề chuyên môn, làm giải pháp tâm lý sau những trận thua không đáng có mà còn chăm lo cả bữa ăn giấc ngủ cho học trò. Không ít lần đi thi đấu quốc tế, HLV Minh Châu tự mình đi chợ, nấu ăn để Quang Liêm thấy hợp khẩu vị, đảm bảo thể lực, tinh thần cho giải đấu.

HLV Minh Châu và học trò cưng Quang Liêm.

HLV Minh Châu cho biết Quang Liêm là học trò thành công nhất của ông. Ông phát hiện ra tài năng này năm 1996, theo một cách rất tình cờ. Thậm chí điều khiến HLV Minh Châu ưng Quang Liêm ngay ở lần gặp mặt đầu tiên không phải là khả năng mà là đam mê với cờ vua.

"Thời gian đó tôi làm HLV của TP HCM nhưng cuối tuần vẫn lạch cạch xuống Phú Nhuận giúp bạn dạy cờ cho các em nhỏ. Trong một lần xuống đây, tôi đã gặp Quang Liêm. Ấn tượng đầu tiên của tôi về em đó là sự đam mê cháy bỏng. Trong khi các kỳ thủ nhí thi đấu xong một ván đều nghỉ thì Quang Liêm lại đến mời đối thủ của mình đấu thêm ván nữa. Tôi quyết định nhận dạy Quang Liêm và chỉ chưa tới hai tháng sau thì em có huy chương khi dự giải thành phố”, HLV sinh năm 1961 nhớ lại mối duyên với cậu học trò cưng.

HLV Minh Châu có nhiều kỷ niệm trong đời làm HLV cờ vua nhưng ông nhớ nhất là chuyến đầu tiên xuất ngoại cùng Quang Liêm, đi thi đấu giải vô địch các kỳ thủ trẻ tại Ấn Độ năm 2001. Lúc đó, để có kinh phí đi, ông đã sử dụng tất cả số tiền mừng đám cưới của mình.

“Lần đầu đi nước ngoài nên chưa có kinh nghiệm chuẩn bị đồ đạc. Nhìn người Ấn Độ có nước da đen nên mình nghĩ xứ đó nóng, không mang áo lạnh. Sang tới nơi không ngờ nhiệt độ là -5 độ C, khách sạn lại không có lò sưởi. Vậy là bị ốm, nằm ly bì mấy ngày liền, may nhờ mẹ Quang Liêm đi tìm mua thuốc cho uống mới đỡ. Điều đặc biệt là ở giải đấu này, Quang Liêm được hạng nhì, một kết quả ngoài mong đợi. Trước đó ở giải quốc gia, Quang Liêm chỉ đứng thứ hai nên gia đình phải tự túc lo kinh phí đi dự giải tại Ấn Độ, nhà nước chỉ chi trả cho kỳ thủ hạng nhất mà thôi. Tôi nhớ năm đó Quang Liêm nhì quốc gia, Đông Nam Á, châu Á và cả thế giới”, HLV Minh Châu kể lại.

HLV Minh Châu giành gần như toàn bộ thời gian của mình cho cờ vua. Ông bảo mình may mắn vì có người vợ hiểu mình, luôn tận tụy chăm lo gia đình.

Ngoài Quang Liêm, HLV Minh Châu còn góp công đào tạo ra rất nhiều kỳ thủ xuất sắc, đạt đẳng cấp thế giới khác như Thu Giang, Phạm Chương, Hồng Nguyên… Hành trình trở thành một trong những HLV cờ vua nổi tiếng tại Việt Nam của ông mang đậm dấu ấn tự học.

“Tôi đam mê cờ vua vì vậy đầu những năm 90 thế kỷ trước khi làm đoàn thì quyết định dạy thêm môn này. Tôi dạy lúc đó chủ yếu bằng kinh nghiệm chứ bản thân cũng chưa được đào tạo qua trường lớp nào cả”, HLV Minh Châu kể lại những ngày đầu bước chân vào nghiệp dạy cờ vua.

Trong một lần dẫn quân đi đấu giải TP HCM, HLV Minh Châu nhận được câu nói rằng lý thuyết thầy trò không vững thì chuyện thua chỉ là sớm hay muộn mà thôi. Như bừng tỉnh, ông lao vào nghiên cứu sách, báo.

“Những năm 1992-1993, sách báo về cờ vua hiếm lắm. Mượn được cuốn nào, tôi lại tỷ mẩn chép tay lại bởi photocopy thời đó không nhan nhản như bây giờ. Sách cờ vua lúc đó chủ yếu đến từ nước Nga, tôi không biết tiếng nên chỉ vẽ lại hình rồi suy luận các nước cờ mà tìm hiểu”, HLV Minh Châu kể lại. HLV họ Lâm nhớ thời đó được thầy Lân Ngọc tặng một cuốn nói về khai cuộc, ông quý trọng, cất giữ như bảo bối, nghiên cứu đến độ thuộc lòng.

Mỗi lần dẫn học trò đi thi đấu các tỉnh trong nước, HLV Minh Châu lại xách theo một vali lớn. Trong này chỉ có một hai bộ quần áo, còn lại toàn sách về cờ vua. Ông bảo luôn luôn mang ít nhất là năm cuốn về khai cuộc, mỗi cuốn cũng tầm 400-500 trang.

Hỏi hiện tại tủ sách của HLV Minh Châu lớn đến cỡ nào, ông cười hóm hỉnh, nói chỉ còn vài cuốn, không như tưởng tượng của nhiều người. “Giờ là thời đại bùng nổ của internet, mình cũng phải hòa nhập theo. Tôi giờ “số hóa” hết sách báo rồi, đi đâu chỉ cần mang một cái máy tính, một cái USB là đã có hàng ngàn cuốn sách. Tôi vẫn mua sách đều đặn nhưng là e-book cho tiện”, thầy của kỳ thủ Quang Liêm hào hứng kể.

HLV Minh Châu luôn tâm niệm rằng là HLV cờ vua, truyền tải chuyên môn không là chưa đủ. Người thầy phải biết truyền đam mê, tinh thần thi đấu và quyết tâm tự học hỏi, vươn lên cho học trò.

Mải theo cờ vua, HLV Minh Châu quên mất chuyện tình cảm riêng, 40 tuổi vẫn chưa lập gia đình. Mãi tới năm 2000, ông mới được một người đồng nghiệp "mối lái" cho cô cháu gái. 31/12/2000, HLV Minh Châu cùng cô Nguyễn Thị Yến thành vợ thành chồng, hiện có hai người con. Tuy nhiên cả Minh Chí lẫn Gia Hạnh đều không theo nghiệp cờ vua của bố. Nguồn: http://thethao.vnexpress.net/

Read More

Tin tức cờ vua - Lê Quang Liêm kết thúc năm 2015 với vị trí 32 thế giới

Lê Quang Liêm kết thúc năm 2015 với vị trí 32 thế giới

Kỳ thủ số 1 Việt Nam, Lê Quang Liêm đã có một năm 2015 thành công khi leo lên vị trí 32 trên bảng xếp hạng thế giới.

Trong tháng vừa qua Lê Quang Liêm không tham gia thi đấu giải nào. Theo bảng xếp hạng tháng 12 vừa được được Liên đoàn cờ vua thế giới công bố Lê Quang Liêm vẫn giữ nguyên hệ số elo là 2718 nhưng tăng 1 bậc lên hạng 32. Trước đó, trong tháng 11, kỳ thủ số 1 Việt Nam đã leo lên vị trí 33 thế giới nhờ những thành công đạt được trong tháng 9 và đầu tháng 10.

Lê Quang Liêm có một năm thành công Năm 2015 chứng kiến những thành công lớn trong sự nghiệp cờ của Quang Liêm. Kỳ thủ số 1 Việt Nam đã giành chức vô địch vô địch giải khu vực 3.3 Cờ vua thế giới, vô địch giải HD Bank Cup Open. Dù trắng tay ở giải cờ vua vô địch châu Á 2015, nhưng Quang Liêm đã có màn trình diễn ấn tượng trong những ngày cuối tháng 9 và đầu tháng 10 khi lọt vào vòng 3 giải vô địch thế giới. Giành chức vô địch giải Spice Cup 2015 và á quân tại giải cờ Triệu Phú 2015, nhận được phần thưởng là 50.000 USD ở giải đấu này. Như đã biết, mục tiêu của Lê Quang Liêm là lọt Top 30 đại kiện tướng hàng đầu thế giới. Để hoàn thành mục tiêu đặt ra kỳ thủ này sẽ phải nỗ lực hơn nữa. Một lý do khiến Quang Liêm không thể tham gia nhiều giải đấu trong năm 2015 là do đang học tập chương trình Đại học tại Mỹ. Trên bảng xếp hạng, Nguyễn Ngọc Trường Sơn với hệ số elo 2642 đang đứng vị trí 124 thế giới. Vợ của Trường Sơn, đại kiện tướng Phạm Lê Thảo Nguyên có hệ số elo 2319 nên đứng vị trí 161 trong các kỳ thủ nữ trên thế giới. Bảng xếp hạng tháng 12 cũng là bảng xếp hạng cuối cùng trong năm của FIDE. Trong năm 2016, cờ vua Việt Nam sẽ tham dự nhiều giải quốc tế quan trọng như vô địch cờ nhanh, cờ chớp thế giới (dành cho nam trong tháng 6, dành cho nữ vào tháng 3), vô địch Olympiad 2016 (tháng 9) và VĐTG (tháng 11). Với cá nhân Quang Liêm do thuộc nhóm những kỳ thủ hàng đầu thế giới, nên có thể tham gia thi đấu nhiều giải hơn các đồng đội trong màu áo đội tuyển quốc gia. Đây cũng là những giải đấu quan trọng để Liêm tích lũy elo nhằm hoàn thành mục tiêu đặt ra. Nguồn: http://thethaovietnam.vn/

Read More