Cờ vua là môn thể thao phù hợp với rất nhiều trẻ em và người lớn mắc hội chứng tự kỉ. Tuy nhiên, những nghiên cứu khoa học về lĩnh vực này còn quá ít ỏi, thậm chí trên phạm vi toàn thế giới. Kinh nghiệm chỉ ra rằng cờ vua thúc đẩy xã hội, tình cảm và nhận thức.
Tự kỷ là gì?
Tự kỷ là một chứng rối loạn thần kinh bẩm sinh. Những triệu chứng thường gặp của tự kỷ là: kỹ năng xã hội hạn chế, nhu cầu về tính cấu trúc, gặp vấn đề về cảm xúc, khả năng thấu cảm, tự nhận thức về bản thân, ngôn ngữ, năng lực sáng tạo và vận động. Những người mắc bệnh tự kỷ gặp một số khó khăn trong việc điều hợp các giác quan. Người tự kỷ thường chỉ đặc biệt quan tâm tới một số sở thích nhất định của mình. Họ đối diện với những phức tạp của thế giới bên ngoài bằng cách ẩn náu, giấu mình trong những thói quen và cử chỉ rập khuôn lặp đi lặp lại. Chứng Rối loạn tự kỷ có thể chia ra thành các loại sau: tự kỷ điển hình, MCDD (Rối loạn phát triển phức tạp), rối loạn Asperger và PDD-NOS (Rối loạn phát triển lan tỏa) .
Ước tính cứ khoảng 200 người thì có 1 người mắc chứng rối loạn tự kỷ. Tỷ lệ nam mắc phải nhiều gấp 6 lần nữ. Người tự kỷ có thể phát triển hơn các phẩm chất của bản thân nếu họ được sống trong môi trường phù hợp với mình.
“Chiến tích” cho Jaap de Vries
“Chiếu hết!” – Jaap de Varie ( 9 tuổi) hãnh diện thông báo. Sau một đợt tấn công Vua đối thủ, Jaap đã dành được điểm số thứ 3 trong cuộc thi Cờ vua quốc gia dành cho học sinh ở Gouda. “Tốc độ tấn công của em như tên lửa phóng lên bầu trời”, cậu bé la lên vì vui sướng.
Jaap không thực sự thích thú khi giao tiếp với người lạ. Nhưng mọi chuyện sẽ thay đổi nếu Jaap đồng ý chơi một vài ván cờ với họ. Sau đó, Jaap liên tục nói trong lúc di chuyển quân cờ của mình: “ Nếu em chơi cờ, em sẽ học được rất nhiều, rất nhiều thứ. Đây thực sự là một môn thú vị”. Jaap muốn chơi cờ thật giỏi. “ Đây chính là một chiến tích”, Jaap nói.
Jaap bị mắc hội chứng Asperger. Vì thế, cậu có ít mối liên hệ với cuộc sống xã hội. Giữa các vòng đấu, cậu bé chơi trò chơi trên máy nintendo của mình. Thưc tế, đây chính là sợi dây kết nối giữa cậu với những đứa trẻ khác, những đứa trẻ đến gần Jaap để xem cậu chơi game. “Nếu bạn chia sẻ sự quan tâm của mình, cậu bé sẽ cởi mở hơn”, bà Annemieke – mẹ cậu bé tâm sự. “ Cờ vua là trò chơi mang tính chất cá nhân lớn, nhưng đối với Jaap, nó ẩn chứa rất nhiều cơ hội để cậu có thế tiếp cận với những đứa trẻ khác và cuộc sống bên ngoài.”
Jaap tiếp nhận âm thanh mạnh mẽ hơn bất kể ai, mẹ cậu nói. “ Não của cậu bé không lọc bỏ được những tạp âm”. Đây chính là lý do giải thích tại sao cậu phải đeo một máy cản âm khi chơi cờ cùng những đứa trẻ khác. Khi chơi cờ, cậu bé chơi thêm cả rubik rắn để giảm căng thẳng, giảm áp lực và có thể thoải mái trò chuyện hơn.
Jaap chơi cờ hàng tuần ở CLB De Wijker Toren. Jan Sunnige là giáo viên hướng dẫn cho nhóm gồm 4 học viên mới. Jan Sunnige nói: “Jaap có mối quan hệ tốt với những đứa trẻ trong nhóm, còn những đứa trẻ khác thì không”.
“Ở CLB cờ vua, Jaap dần dần xây dựng được mối quan hệ với mọi người”, Mẹ cậu nói. “ Jaap không có bạn bè trong khu phố. Nhưng ở CLB cờ vua, cậu cảm thấy thoải mái như ở nhà”.
Maarten Beekhuis: Kết nối thông qua cờ vua
Sắp tới, Maarten Beekhuis (26 tuổi) sẽ có buổi trình diễn đầu tiên tại đội thứ hai của Homburg Apeldoorn. Anh ấy đạt điểm số 2126 – tính theo hệ số đo trình độ của người chơi cờ vua ( ELO). “Tôi chơi cờ đã 20 năm rồi. Khi chơi, tôi hoàn toàn bị thôi miên nhưng tôi không hề vất vả. Tôi cho rằng tôi thích cờ vì tôi giỏi nó”.
Maarten phải chịu đựng các triệu chứng điển hình của căn bệnh tự kỉ. Sau khi ở một vài năm ở Leo Kanner House (trung tâm trị liệu cho thanh thiếu niên mắc tự kỉ) ở Hà Lan của Doorwerth. Bây giờ anh ấy sống trong một ngôi nhà được bảo trợ ở Twello, nơi anh làm việc bán thời gian ở thư viện công cộng. “Cuối ngày, tôi làm những công việc thường ngày như đi shopping hay nấu nướng. Tôi cũng thử sức với máy tính. Tôi đọc và chơi Scrabble.”
Là một kỳ thủ, Maarten đã đạt được một vài thành công. Anh trở thành nhà vô địch Hà Lan với đội E-team của De Schaakmaat và với đội trường học thành phố Gymnasium ở Apeldoom. Tại giải vô địch thiếu niên Hà Lan (dưới 12 tuổi), anh xếp thứ tư.
“Có thể tôi khép kín hơn phần lớn mọi người, nhưng tôi thích có những mối quan hệ xã hội. Chứng tự kỉ của tôi đã ngăn cản điều đó”. Những người tự kỉ hiểu mọi thứ theo nghĩa đen. “Thỉnh thoảng mọi người nói, nhưng hàm ý điều gì đó và tôi thường không hiểu. Điều đó làm tôi cảm thấy tự ti.”
Tự kỉ có nhiều dạng khác nhau. “Trong nhiều trường hợp, tự kỉ có thể di truyền và có những dấu hiệu rõ ràng: trong trường hợp của tôi, tôi cần sự tổ chức và sự rõ ràng. Sự cầu toàn khiến tôi không thể phân chia vấn đề chính với vấn đề thứ yếu. Và thử nghiệm những thứ mới thật đáng sợ với tôi”.
Trong suốt cuộc đấu, Maarten hoàn toàn nhập tâm. “Tôi có khả năng tập trung rất cao. Thông qua viện sức khỏe GGNet, tôi chơi bóng trong nhà. Điều đó thật thú vị nhưng nó cũng thật khó khăn. Tôi là 1 người suy nghĩ chậm chạp và tôi không thể nắm bắt tình hình ngay lập tức: tôi nên chuyền quả bóng đi hay tự mình đá vào gôn”.
- Trụ sở : 61 Đường D5, Phường 25, Quận Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh
- Quận 2 : Số 5 Đường Cao Đức Lân Phường An Phú Quận 2 TP.Hồ Chí Minh
- Quận 9 : 449 Lê Văn Việt, Phường Tăng Nhơn Phú A, Quận 9, TP.Hồ Chí Minh
- Quận 9 : 449 Lê Văn Việt, Phường Tăng Nhơn Phú A, Quận 9, TP.Hồ Chí Minh
HOTLINE :
